ADHD
ADHD, voluit Attention Deficit Hyperactivity Disorder, is een term die gebruikt wordt wanneer iemand kenmerken ervaart zoals moeite met aandacht, impulsiviteit of een sterke behoefte aan prikkels en beweging.
Hoe dit eruitziet, verschilt per persoon en per situatie.
Varianten
ADHD komt niet bij iedereen op dezelfde manier tot uiting. Er kan sprake zijn van een overwegend onoplettend beeld, een overwegend hyperactief-impulsief beeld of een gecombineerd beeld.
Waar vroeger vaak werd gesproken over ADD, valt dit inmiddels binnen ADHD met een overwegend onoplettend beeld. Daardoor is druk gedrag lang niet altijd wat het meeste opvalt.
ADHD kan zichtbaar zijn in onrust, impulsiviteit of snel afgeleid zijn, maar ook in moeite met overzicht houden, uitstelgedrag, overprikkeling of het gevoel continu ‘aan’ te staan.
Wat opvalt aan de buitenkant, is niet altijd wat er vanbinnen speelt. Daardoor wordt ADHD niet altijd direct herkend of begrepen.
Sterkte en kwetsbaarheid
ADHD brengt niet alleen moeilijkheden met zich mee, maar kan ook sterke kanten hebben. Snel kunnen schakelen, creatief denken, veel energie hebben of intens betrokken zijn bij iets dat echt interesse wekt, kan juist ook een kracht zijn.
Tegelijkertijd kunnen diezelfde kenmerken in het dagelijks leven zorgen voor kwetsbaarheid. Het kan lastig zijn om overzicht te houden, aandacht vast te houden, emoties te reguleren of rust te vinden in het hoofd. Ook kan het invloed hebben op zelfbeeld, relaties en op de manier waarop iemand omgaat met verwachtingen van anderen en van zichzelf.
Juist die combinatie maakt dat ADHD niet altijd direct wordt herkend of begrepen.
Wanneer het vastloopt
ADHD hoeft niet altijd een probleem te zijn.
Maar wanneer situaties zich blijven herhalen, spanning oploopt of het dagelijks functioneren onder druk komt te staan, kan het helpend zijn om breder te kijken naar wat er speelt.
Sommigen lopen hier al vroeg tegenaan, anderen pas later wanneer de omstandigheden veranderen en er meer gevraagd wordt. Wat eerder nog werkte, kan dan onvoldoende zijn.
Soms is er al een diagnose, maar ontbreekt het aan inzicht in wat dit in het dagelijks leven betekent. Soms wordt gedrag gezien, zonder dat duidelijk is waar het vandaan komt.
Inzicht en betekenis
Inzicht in ADHD gaat verder dan het kennen van de kenmerken. Het gaat om begrijpen hoe ADHD doorwerkt in gedrag, keuzes, reacties en situaties in het dagelijks leven. Dat betekent niet dat het daarmee direct verandert, maar wel dat duidelijker wordt waar het vastloopt en waarom.
