Volwassenen
Voor veel mensen ontstaat er op een bepaald moment spanning tussen wat er gevraagd wordt en wat nog haalbaar voelt. Dat is niet altijd zichtbaar. Het dagelijks functioneren kan doorgaan, terwijl intern de druk oploopt, het overzicht afneemt of het gevoel ontstaat dat alles steeds meer energie kost.
In de praktijk betekent dit dat er voortdurend geschakeld wordt.
Het kan gaan om situaties waarin het gevoel ontstaat dat het niet meer loopt zoals voorheen, zonder dat direct duidelijk is waardoor dat komt. Of momenten waarop het lukt om alles draaiende te houden, terwijl de druk intern steeds verder oploopt.
Het dagelijks leven
Volwassen zijn brengt verwachtingen met zich mee. Er wordt gerekend op overzicht, verantwoordelijkheid, stabiliteit en het vermogen om situaties zelfstandig te dragen. Werk, relaties, gezin, sociale contacten en persoonlijke ontwikkeling lopen vaak tegelijk door elkaar heen.
Omdat volwassenen gewend zijn om door te gaan, verantwoordelijkheid te nemen en zich aan te passen, blijft wat er speelt vaak langere tijd onder de oppervlakte. Klachten ontwikkelen zich geleidelijk en raken verweven met meerdere leefgebieden, waardoor het minder makkelijk wordt om te begrijpen wat er precies speelt.
Wat merkbaar wordt
Wanneer de balans onder druk komt te staan, verandert het dagelijks functioneren vaak subtiel, maar merkbaar.
Dingen die eerder vanzelf gingen, kosten meer moeite.
Het hoofd blijft langer bezig met situaties, ook wanneer daar geen directe aanleiding meer voor is.
Tot rust komen lukt minder goed, waardoor spanning zich opstapelt zonder dat het echt ontlaadt.
Emoties kunnen intenser worden of juist afvlakken.
Reacties komen sneller of blijven juist uit, waardoor het lastig wordt om goed aan te voelen wat er speelt.
Dit kan zich uiten in irritatie, onrust, somberheid of piekeren, zonder dat daar één duidelijke oorzaak voor aan te wijzen is. Ook in contact met anderen wordt dit merkbaar.
Binnen partnerrelaties kunnen gesprekken anders verlopen, sneller spanning ontstaan of juist meer afstand voelbaar worden. Het kan moeilijk zijn om onder woorden te brengen wat er speelt, waardoor er onbegrip ontstaat of het gevoel dat er langs elkaar heen wordt geleefd.
Het verschuift, wisselt en grijpt in elkaar, waardoor het lastig wordt om te overzien wat er precies gebeurt.
Wanneer het vastloopt
Er komt een punt waarop eerdere manieren van omgaan niet meer werken zoals voorheen.
Wat eerst hielp om door te gaan of controle te houden, lijkt juist onderdeel te worden van wat het in stand houdt. Pogingen om grip te krijgen zorgen dan voor meer spanning, of leiden er juist toe dat dingen vermeden blijven.
Patronen herhalen zich, ook wanneer er bewust geprobeerd wordt om het anders te doen. Grenzen worden overschreden, behoeften blijven onuitgesproken of situaties worden uit de weg gegaan, terwijl dat op langere termijn juist meer druk geeft.
Tegelijkertijd kan het gebeuren dat het niet duidelijk is wat er precies speelt. Er is een gevoel dat het niet goed gaat, maar het lukt niet om te benoemen waar dat door komt of waar verandering nodig is.
Juist dat maakt het lastig om eruit te komen. Zonder duidelijk zicht op wat er speelt, blijft het zoeken naar oplossingen die niet blijvend werken.
Binnen Focuz+
Niet alleen gekeken naar wat zichtbaar is, maar naar het geheel waarin dit ontstaat en in stand blijft wordt gekeken.
Dat betekent dat er aandacht is voor de wisselwerking tussen belastbaarheid, gedrag, omgeving en eerdere ervaringen. Niet als losse onderdelen, maar als een samenhangend geheel.
Niet om snel iets toe te passen, maar om eerst helder te krijgen wat er gebeurt en waarom het blijft zoals het is.
Wanneer duidelijk wordt wat er speelt en waarom dit zich blijft herhalen, ontstaat er ruimte om verandering ook daadwerkelijk in het dagelijks leven vorm te geven.
Verandering wordt daarbij niet altijd direct zichtbaar. In de eerste fase ligt de nadruk op het krijgen van inzicht in wat er speelt en hoe situaties zich ontwikkelen. Dit kan betekenen dat er nog weinig merkbaar verandert in het dagelijks leven.
Naarmate dit inzicht zich verdiept, ontstaat er ruimte om dingen anders aan te pakken en wordt verandering ook zichtbaar in gedrag, emoties en in hoe situaties verlopen.
